tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme
Makale Bilgileri
|
Başlık
Türkçe
|
tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme |
|
Başlık
İngilizce
|
An Investigation on the meaning extension of the verb taste |
|
Yazar
|
Melike Bas  |
|
Anahtar Kelimeler
Türkçe
|
algı eylemleri, tatma duyusu, eşdizim, sinestezi, metafor |
|
Anahtar Kelimeler
İngilizce
|
perception verbs, taste sense, collocation, synesthesia, metaphor |
|
Makale Dili
|
Türkçe |
|
Yayınlandığı Sayı
|
|
|
Dosya
|
İndir |
|
DOI
|
https://doi.org/10.34083/akaded.961005 |
Özet
İmgesel dilin temelini oluşturan bedenlerimiz ve fiziksel deneyimlerimiz aynı zamanda metaforik kavramlaştırmaların oluşumunda rol oynayan duyusal kanallar ile ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır ve bedenleşmiş bilişin özünde yer almaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma, beş temel duyudan biri olan tatma duyusunu ifade etmek için kullanılan tat- eyleminin derlem verisinden elde edilen eşdizimlilik örüntülerine ve bağımlı dizinlere odaklanarak söz konusu eylemin kullanım bağlamında sunduğu çokanlamlı doğasına dair bilgi sahibi olmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türkçe Ulusal Derlem v3’ten elde edilen eşdizim oluşturduğu ilk yüz sözcük anlam alanlarına göre sınıflandırılmış ve bağımlı dizin satırları incelenmiştir. Çalışma sonuçları, tatma duyusunun ‘yemek’ kavram alanının yanı sıra, duygular, soyut kavramlar, bilişsel durumların ifadesinde kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca, farklı duyuların (görme, işitme, koklama, dokunma) ifadelerinde sinestezik bir anlam taşıdığı da tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen DENEYİMLEMEK TATMAKTIR, FARKINA VARMAK / BİLMEK / ÖĞRENMEK TATMAKTIR ve BİR DUYGUYU HİSSETMEK TATMAKTIR metaforları, BİLİŞ ALGIDIR üst-metaforu ile örtüşmekte ve önceki çalışmaların bulgularına paralellik göstermektedir.
Our bodies and physical experiences, which form the basis of figurative language, are inseparably connected with the sensory modalities involved in the formation of metaphorical conceptualizations and are at the core of embodied cognition. By focusing on the collocation patterns and concordance lines obtained from the corpus data, this study seeks to address the polysemous nature of the verb taste, which is used to express the gustatory sense as one of the five basic sense modalities. For this purpose, the first one hundred collocations obtained from Turkish National Corpus v3 were classified according to their semantic fields and the concordance lines were examined. The results of the study show that the sense of taste is used in the expression of emotions, abstract concepts, and cognitive states in addition to the conceptual domain of ‘food’. Additionally, the data reveals that it has a synesthetic meaning transfer in the expression of different senses (sight, hearing, smell, touch). The metaphors EXPERIENCING IS TASTING, REALIZING / KNOWING / LEARNING IS TASTING, and FEELING AN EMOTION IS TASTING obtained in the study overlap with the generic metaphor of COGNITION IS PERCEPTION that show parallelism with the findings of previous studies.
PDF