Bodily Semelfactives in Turkish: Aspectual and Pragmatic Analysis of Öksür- and Göz Kırp-

Makale Bilgileri
Başlık
İngilizce
Bodily Semelfactives in Turkish: Aspectual and Pragmatic Analysis of Öksür- and Göz Kırp-
Başlık
Türkçe
Türkçedeki Bedensel Anlık Edimler: Öksür- ve Göz Kırp- Anlık Edimlerinin Görünüşsel ve Edimbilimsel Analizi
Yazar
M. Fatih Adıgüzel 
Anahtar Kelimeler
İngilizce
aspect, corpus-driven, göz kırp-, öksür-, Turkish bodily semelfactives
Anahtar Kelimeler
Türkçe
derlem-çıkışlı, görünüş, göz kırpmak, öksürmek, Türkçe bedensel anlık edimler
Makale Dili
İngilizce
Yayınlandığı Sayı
Cilt: 6 / Sayı: 2
Dosya
İndir
DOI
https://doi.org/10.34083/akaded.1142383
The study covers aspectual potentials of the Turkish Semelfactive verbs öksür- (cough) and göz kırp- (wink) comprehensively through their concordances in the Turkish National Corpus TNCv3.0. Their common feature in their Semelfactive meanings is that the bodily events expressed with them may be both physiologically and pragmatically motivated, which determines Turkish speakers’ aspectual choices. For öksür-, self-induced coughs are called fake coughs in the study, conveying pragmatic messages with corresponding aspectual shifts. Likewise, göz kırp-, when agent-controlled, conveys certain pragmatic messages. It also has figurative meanings, which causes aspectual shifts. The present article revealed the interactions between aspectual construals of the two verbs and their pragmatic functions and figurative meanings. Corpus data indicated that figurative meanings of göz kırp- are either inadequately defined or missing in the most comprehensive Turkish dictionary of Turkish Language Association (TDK dictionary). The study has lexicographic implications that some improvements and modifications should be made for the entry göz kırp- in the dictionary because aspectual construals are sensitive to different meanings and pragmatic functions. The study demonstrated that accurate aspectual assessments depend on not only sentential levels but also supra-sentential contexts. It was also found that for pragmatic reasons öksür- tends to preponderantly male subjects.
Çalışma, Türkçe Ulusal Derleminden (TNCv3.0) bağlı dizinler yoluyla öksür- ve göz kırp- eylemlerinin görünüş/kılınış potansiyellerini kapsamlı biçimde incelemektedir. Bu sözcüklerle ifade edilen beden kaynaklı bu anlık edimlerin ortak yönü kişi tarafından hem fizyolojik hem de edimbilimsel nedenlerle üretilebilmeleridir. Çalışmada kılıcı kontrolünde olan öksür- eylemleri sahte öksürük olarak adlandırılmış olup kimi edimbilimsel iletiler taşımaktadır. Aynı şekilde, göz kırp-, kılıcı kontrolünde üretildiğinde, belirli iletiler ifade etmektedir. Ayrıca, bu eylemin değişmeceli anlamları da vardır, ki bu da görünüş değerlerinde değişikliklere yol açmaktadır. Makale, ilgili iki eylemin görünüş/kılınış örüntüleri ile eylemlerin edimbilimsel işlevleri ve değişmeceli anlamları arasındaki etkileşimleri ortaya koymaktadır. Ayrıca göz kırp- eyleminin bazı değişmeceli anlamlarının TDK sözlüğünde yetersiz tanımlandığı ve kimilerinin de eksik olduğu sonucuna varılmıştır. Bu eylemlerin görünüş/kılınış örüntüsü, anlamlarındaki farklılaşmalara ve edimbilimsel işlevlerine göre değiştiğinden TDK sözlüğündeki göz kırp- girdisi için bazı düzeltmeler önerilmiştir. Çalışma, sağlıklı görünüş/kılınış değerlendirmelerin sadece tümce düzeyine değil, aynı zamanda tümce üstü bağlama da bağlı olduğunu göstermektedir. Makalede ayrıca öksür- eyleminin bazı edimbilimsel nedenlerle baskın olarak erkek özneler seçtiği görülmüştür.
PDF
İndir