Eski Türk İnancının İslam Diniyle Etkileşimi: Türk Halk Anlatılarında Kıdır (Gök Sakallı, Yol Hamisi, Boz Atlı)

Makale Bilgileri
Başlık
Türkçe
Eski Türk İnancının İslam Diniyle Etkileşimi: Türk Halk Anlatılarında Kıdır (Gök Sakallı, Yol Hamisi, Boz Atlı)
Başlık
İngilizce
The Interaction of Ancient Turkic Beliefs with the Islamic Religion: Kıdır (Gök Sakallı, Yol Hamisi, Boz Atlı) in Turkish Folk Narratives
Yazar
Yusuf Kenan Bezgin 
Oğuzhan Aydın
Anahtar Kelimeler
Türkçe
Eski Türk İnancı, İslam, Hızır
Anahtar Kelimeler
İngilizce
Ancient Turkish Belief, Islam, Khidr
Makale Dili
Türkçe
Yayınlandığı Sayı
Cilt: 7 / Sayı: 3
Dosya
İndir
DOI
https://doi.org/10.34083/akaded.1376658
Türk milletinin kolektif hafızasının bir parçası olan halk anlatıları, kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar ulaşan kültür ürünleridir. Bu bakımdan Türk halk anlatıları, kültürel kimliği yansıtan önemli bir kaynaktır. İslam öncesi dönemde Türk boylarının eski Türk inançlarına sahip oldukları genel kabul görmektedir. Gök Tanrı inancına dayanan ve onun etrafında şekillenen bu inanç sistemi; İslam dininin Türk topluluklarıyla temasıyla birlikte yeniden şekillenmeye başlamış ve böylece kültürel bir değişim gerçekleşmiştir. Bu değişim, İslami değerlerin Türk milletinin geleneksel inançlarına etki etmesinin yanı sıra halk anlatılarına da yansımıştır. Makalede, eski Türk inancının İslam dininde süregelişini incelemek amacıyla geleneğin yazılı hâle getirilerek toplandığı destan, efsane, hikâye ve masal türlerinde Hızır’ın nasıl bir rol oynadığı ve ne şekilde tasvir edildiği ele alınmıştır. İslam öncesi dönemde Türklerin sahip olduğu geleneksel inançlar ile İslam’ın etkileşimi Hızır üzerinden ele alınan makalede, Türk milletinin sahip olduğu geleneksel inançların İslam diniyle nasıl etkileşime girdiği gösterilmekte ve Türk halk anlatılarına ne şekilde yansıdığı açıklanmaktadır.
Folk narratives, which are a part of the collective memory of the Turkish nation and have been passed down from generation to generation, are cultural products that have reached the present day. In this regard, Turkish folk narratives are an important source reflecting the cultural identity. It is generally accepted that in the pre-Islamic era, Turkish tribes adhered to ancient Turkish beliefs. This belief system, based on the belief in the Sky God (Gök Tanrı), began to reshape with the contact of Islamic religion with Turkish communities, leading to a cultural transformation. This transformation not only influenced the traditional beliefs of the Turkish people with Islamic values but also found its reflection in folk narratives. This article aims to examine the continuous evolution of ancient Turkish beliefs in the context of Islamic religion, focusing on how Hızır is portrayed and what role he plays in the tradition in the written form of epics, legends, stories, and fairy tales. By examining the interaction between the traditional beliefs held by the Turks in the pre-Islamic period and Islam through the lens of Hızır, the article demonstrates how the traditional beliefs of the Turkish nation interacted with the Islamic religion and how this interaction was reflected in Turkish folk narratives.
PDF
İndir